AI en personeelsbeoordeling: wanneer heeft de OR instemmingsrecht?
AI duikt steeds vaker op in de beoordeling van medewerkers. Wanneer is dat een personeelsbeoordelingssysteem en wanneer heeft de OR instemmingsrecht?
Steeds meer organisaties gebruiken AI bij de beoordeling van medewerkers: van het analyseren van feedback tot het voorspellen van prestaties. Dat raakt direct de positie van medewerkers, en juist daar heeft de ondernemingsraad iets over te zeggen.
Wanneer geldt instemmingsrecht, en waar moet de OR op letten?
AI in personeelsbeoordeling
AI kan op verschillende manieren opduiken: het samenvatten van beoordelingsgesprekken, het scoren van prestaties op basis van data, of het signaleren van afwijkend gedrag. Soms is dat expliciet, vaak zit het verstopt in bestaande HR-software.
Wanneer speelt instemmingsrecht?
Volgens de WOR heeft de OR instemmingsrecht bij onder meer het instellen of wijzigen van een personeelsbeoordelingssysteem, regelingen over het verwerken van personeelsgegevens en regelingen om medewerkers te volgen of te controleren. AI kan onder een of meerdere van die categorieën vallen.
Of dat zo is, hangt af van de toepassing. Wordt AI gebruikt om prestaties te meten of medewerkers te volgen, dan is de kans groot dat instemmingsrecht aan de orde is.
Adviesrecht naast instemmingsrecht
Een AI-project kan ook organisatorische gevolgen hebben, bijvoorbeeld als de functie-inhoud verandert. Dan kan het adviesrecht spelen. Adviesrecht en instemmingsrecht kunnen naast elkaar voorkomen.
Waar let de OR op?
- Welke data gebruikt het systeem en hoe zijn die verzameld?
- Worden medewerkers individueel beoordeeld of alleen geaggregeerd?
- Kan een medewerker de uitkomst inzien en aanvechten?
- Hoe is menselijk toezicht geregeld?
- Is het systeem transparant over hoe het tot een score komt?
Vragen aan de bestuurder
- Valt deze toepassing onder een personeelsbeoordelingssysteem?
- Worden medewerkers gevolgd of gecontroleerd?
- Hoe worden fouten en klachten behandeld?
- Wanneer evalueren we het systeem?
AI en beoordeling komen ook terug in onze checklist met 10 vragen over AI en de ondernemingsraad.
Häufig gestellte Fragen
Heeft de OR instemmingsrecht bij AI voor personeelsbeoordeling?
Dat hangt af van de toepassing. De WOR geeft instemmingsrecht bij onder meer een personeelsbeoordelingssysteem, regelingen over het verwerken van personeelsgegevens en regelingen om medewerkers te volgen of te controleren. AI kan onder een of meer van die categorieën vallen.
Kan adviesrecht ook spelen bij AI?
Ja. Als een AI-project leidt tot ingrijpende organisatorische gevolgen, bijvoorbeeld een verandering van functies, kan het adviesrecht aan de orde zijn. Adviesrecht en instemmingsrecht kunnen naast elkaar voorkomen.
Wat mag de OR vragen over een beoordelingssysteem met AI?
In ieder geval welke data worden gebruikt, of medewerkers individueel of alleen geaggregeerd worden beoordeeld, of een medewerker de uitkomst kan inzien en aanvechten, hoe menselijk toezicht is geregeld en of het systeem uitlegt hoe het tot een score komt.
Moet de OR vooraf betrokken zijn?
Ja, het is verstandig om niet te wachten tot het systeem al is aangeschaft. Betrek de medezeggenschap tijdens de voorbereiding, zodat je nog invloed hebt op hoe het systeem wordt ingericht.